Tilbake  Annies Gjestekro  Matsider  Historie  Kultur  Vindkraft  Adresser/kart  Diverse  Sidekart 
Veikro - mat - overnatting - catering
Kultur-aktiviteter  Smøla golfklubb  Severdigheter  Smøla museum  Merkedager  Smøla's kommunevåpen  Dialekten  Kulisteinen 2 
Brattvær 

Smøladialekten
No ska æ færtæl dokk lite grann om Smøla.
Smøla e ei øy, sju mil omkreng, å mæstå runn. Smøla e delt i tre kjerkjesogn, å kjerkjann heite: Øygards kjerkjå, Hopa kjerkjå å Skartnes kjerkjå. Fær i ti'n låg de ei kjerkje på ei lia øy på innsiann tå Smøl'n. Denn kjerkjå heitte Edøykjerkjå, fær de øya heitte Edøya. De e ei svært gammel kjerkje; dæm veit ikkje rekti kår gammel hu e, men hu e da sekkert frå føsst i myllåallern, så mykje veit vi om de. Lyne slo ne ti å fær omkreng fæmåtjue år sia, å da brann allt treværkje opp.
Skartneskjerkjå brann å opp fær nå'n år sia tå de at lyne slo ne.

Smøla e ei låg øy. D e berre eitt bærg såm e nå høgt, å de e Nælvikbærje. Men de e nå heller ikkje så mykje såm hunn'r meter høgt. Elles e de berre låge rabba, flate myra å fullt tå vatn bortåver.
Så flat såm øya e, så stekk likvel bærje fram all sta'n, så de bli ikkje stor samenhæng'ann vidde ein kann dørk opp. Mæn de ska da vara fæmti tusen mål dørkann jord på Smøl'n, som enno ligg odørka. Na jorda ligg mæst oppi Smøl'n, fær der e de innen oppsettara å der e ikkje nå tå jord'n dørka. Der e å støsst viddinn.

Garda'nn e små, å ligg mæst på austsiann. Her e jorda bæsst dørka å. På sør, væsst å nordsiann driv dæm mæsst me feskri, å her e de ma'ng store feskvær. Fær i ti'n dreiv all samen tå gardbrukarå sjy'n såm skull skaff dæm kontantann. Folk kunn ikkje grei sæ bærre me gardsinntækta trudd dæm; i denn seinar ti'n ha de vårte slik at dæm såm har nå gardsbruk bærre hell på me de å ikkje bry sæ om å driv sjy'n.

På hava myllå Smøl'n, Hiter'n å Frøy'n va de at Titra'nn-oløkkå bar te, åre attenhunnr ått-å-netti eller ni-å-netti. Da kom de bort to hunnr å fæmti mann på ei natt. Stårmen va så stærk at'n reiv sægla tu sægllinå å de va slekt hagl at hua i ansekte å på hennå vart alldeles ødelagt. Dæm såm prøvd å sægl inn me de va mært kom bort mæstå all samen. Dæm greidd sæ ber dæm såm gjekk å kryssa utpå hava tesst de vart jøst så dæm kunn sjå leia å fekk kjennsel på lanne. Ein åpinn båt låg i ein baut heile natta å kom inn bort me Bærgen da'n ette. Overe kom så brått at ein kar såm va rådd ut i jållå fær å sjå ette om sill'a va gått på (gana), han kom sæ ikkje ombord ejænn. Dæm færtæle, at han vart slængt opp på dekkje på ei anna skøyt, men denn skøytå han haurd te på kom bort. De va mæst folk frå Smøla, Hiter'n, Frøy'n å Krestiansunn såm va ut ette sil'n denn natta, å de vart sårg i mang ein heim ette denn natt'n. Have heite Titra'nn-have, å de e gjer'n stort sillfeskri kvar haust der.
Men skreifeskrie e årvessare, å de bli feska opp mykje skrei her kvar vinnter. All skreia bli laga te klæppfesk, å Krestiansunn utføre mær slik fesk enn nå'n annan nårsk by.

Dativbruk
Guten tok ein båt å rådd ut på bokta.
Guten sat i båta å rådd. Han rådd båten bort i støa å batt'n.
Båten ligg i stø'n.
Gana står på bokten.
Gana hæng på ståkkja.
Han hængte gana på ståkkjen.

Topp